به گزارش پارس اسحاق قمى نقل کرده که بر حضرت ابى جعفر امام باقر علیه السّلام وارد شده محضرش عرض کردم:  

فدایت شوم، بیان فرمایید: آیا مؤمن زنا مى‏ کند؟  
فرمودند: خیر.  
عرض کردم: آیا لواط مى ‏ کند؟  
فرمودند: خیر.  
عرض کردم: آیا مسکر و شراب مى‏ آشامد؟  
فرمودند: خیر.  
عرض کردم: مرتکب گناه مى‏ شود؟  
فرمودند: آرى.  
عرض کردم: فدایت شوم اگر زنا و لواط نکرده و مرتکب سیّئات و بدیها نمى ‏ شود، پس گناهى که مرتکب مى ‏ شود چیست؟  
فرمودند: اى اسحاق حق تبارک و تعالى فرموده: آنان که از گناهان بزرگ و اعمال زشت دورى مى‏ کنند مگر از لمم و گناه صغیره.  
مؤمن گاهى گناه صغیره‏ اى که قصدش را نداشته انجام مى‏ دهد.  
عرض کردم: فدایت شوم، بفرمایید: آیا کسى که نصب عداوت شما نموده و سبّ خاندان رسالت را مى‏ نماید با چیزى پاک و تطهیر مى‏ شود؟  
فرمودند: خیر.  
عرض کردم: فدایت شوم گاهى مى‏ بینم مؤمن یکتاپرستى را که اعتقادش همچون اعتقاد من بوده و به ولایت و محبّت شما خاندان پابند بوده و بین من و او هیچ اختلافى نیست با این حال شرب خمر نموده و زنا و لواط کرده و وقتى براى یک حاجت نزدش مى‏ روم و به او عرضه مى‏ کنم با روى گرفته و ترش کرده ‏ اش مواجه شده و مشاهده مى‏ کنم در بر آوردن حاجتم کند و سخت مى‏ باشد.  
 
و از آن طرف گاهى ناصبى که در اعتقاد با من مخالف است دیده مى‏ شود وقتى براى حاجتى نزدش مى‏ روم و مرا مى ‏ شناسد که در عقیده با او مخالف هستم با این حال با روى گشاده و باز با من برخورد کرده و سریعا به حاجت من پرداخته و با نشاط و سرور که حاکى از دوست داشتنش در روا کردن نیاز من هست اقدام به آن مى ‏ کند، مشاهده مى‏ کنم که نماز بسیار مى‏ خواند و روزه زیاد مى‏ گیرد و صدقه و زکات فراوان مى‏ دهد و در امانتى که نزدش مى‏ گذارند خیانت نکرده و آن را رد مى‏ نماید، سرّ این دو حرکت چیست؟  
 
حضرت فرمودند: آیا نمى‏ دانید که از کجا و به چه سبب گناه و عصیان از شما سر مى‏ زند؟  
عرض کردم: خیر به خدا قسم فدایت شوم، مگر آنکه شما آگاهم نمایید.  
حضرت فرمودند: خداوند تبارک و تعالى چون در یگانگى متفرّد و منحصر بود لا جرم تمام اشیاء را آفریده ولى نه از چیزى و مادّه ‏ اى بلکه شرح آفرینشش چنین است:  
آب شیرین را بر زمین پاک و پاکیزه هفت شبانه روز جارى نمود، سپس آب را بند آورد و یک مشت از خاک پاک و طاهرى که گل شده بود را برداشت، این مشت گل، طینت و گل اهل بیت عصمت و طهارت بود، سپس از زیر آن گل، مشتى دیگر برداشت و آن گل و طینت شیعیان ما بود، سپس ما را براى خودش اختیار فرمود و اگر طینت و گل شیعیان را همچون طینت ما به خود وامى‏ گذارد هرگز احدى از ایشان مرتکب زنا و سرقت و لواط و شرب مسکر و افعال قبیحه‏ اى که نام بردى نمى‏ شد ولى این طور نشد بلکه حق تعالى هفت شبانه روز آب شور را بر روى زمین ملعونه و ناپاک جارى فرمود سپس آن را قطع کرد و پس از آن مشتى از آن گل را که گل ملعونه و به واسطه طول مجاورتش با آب تغییر یافته و سیاه رنگ شده بود (لجن) برداشت.  
 
این مشت گل طینت آلوده و فاسد بود که عبارت باشد از طینت دشمنان ما اگر خداوند عزّ و جلّ طینت دشمنان ما را به حال خود مى‏ گذارد هرگز آنها را در میان انسانها نمى ‏ دیدى و ابدا به شهادتین اقرار نکرده و روزه نگرفته و نماز نخوانده و زکات نداده و حج بیت اللَّه نرفته، و هیچ گاه ایشان را با حسن خلق ملاقات نمى ‏ کردى ولى حق تبارک و تعالى طینت شما و ایشان را جمع نمود و با هم مخلوط کرد و به هم مالید همچون مالیدن پوست و سپس آن دو را با هم در آب ممزوج فرمود، پس هر لفظ ناهنجار یا عمل زنا یا افعال قبیحه‏ اى که یاد کردى از قبیل شرب مسکر یا غیر آن از برادر مؤمن خود مشاهده مى ‏ کنى ناشى از جوهریّت و طینت و یا از ایمان او نیست بلکه به واسطه تماسى که ناصبى با طینت او پیدا کرده وى بر انجام این سیّئات و قبائح اقدام و مبادرت مى‏ کند چنانچه هر فعل نیکو و خلق زیبا و یا از ایمان او نیست بلکه به واسطه تماسى که ناصبى با طینت او پیدا کرده وى بر انجام این سیئات و قبائح اقدام و مبادرت مى‏ کند چنانچه هر فعل نیکو و خلق زیرا و یا روزه و نماز یا حج بیت اللَّه یا صدقه یا معروفى از ناصبى سر مى‏ زند مستند به جوهریّت و طینت او نبوده بلکه تماسّش با ایمان سبب اکتساب این افعال پسندیده و صدورش در خارج گردیده است.  
 
عرض کردم: فدایت شوم، وقتى قیامت بپا شود چه خواهد شد؟  
حضرت به من فرمودند: اى اسحاق آیا خداوند خیر و شر را در یک جا جمع خواهد فرمود؟  
وقتى قیامت شود حق تعالى آنچه از ایمان را که با طینت ناصبى‏ ها اصابت کرده و منشأ افعال حسنه شده از ایشان گرفته و به شیعیان ما رد نموده و به عکس آنچه از خباثت ناصبى با طینت شما مقرون گردیده و باعث صدور قبایح گردیده است را از شما گرفته و به ایشان بر مى‏ گرداند و اساسا هر چیزى به عنصر اوّلى که ابتدائش بوده بر مى ‏ گردد.  
حضرت فرمودند: آرى، هر چیزى به جوهره خود که از آن صدور یافته باز مى‏ گردد.  
 
عرضه داشتم: فدایت شوم آیا حسنات و افعال نیک ناصبى‏ ها را گرفته و به ما بر مى‏ گردانند و به عکس افعال قبیح و ناپسند ما را به ایشان ارجاع مى‏ دهند؟  
حضرت فرمودند: آرى به خدایى که غیر از او معبودى نیست امر چنین مى‏ باشد.  
عرض کردم: فدایت شوم در کتاب خدا آیه‏ اى که شاهد بر این گفتار باشد مى ‏ یابم یا نه؟  
حضرت فرمودند: آرى.  
عرضه داشتم: در کدام آیه این مضمون مى‏ باشد؟  
فرمودند: آیا این آیه را تلاوت نکرده‏ اى؟  
فَأُوْلئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِیماً (آن کسانى که از گناه توبه کنند و با ایمان به خدا عمل صالح به جاى آورند خدا گناهان آنها را به ثواب بدل گرداند چه آنکه خداوند در حق بندگان بسیار مهربان و آمرزنده است) .  
خداوند متعال تنها سیّئات شما را که دوستان ما هستید به حسنات مبدّل مى ‏ فرماید.
 
منبع: علل الشرائع / ترجمه ذهنى تهرانى، ج‏ ۲، ص۵۶۹تا۵۷۰.