انجام اعمال عبادی توسط یک فرد نائب یا اجیر از جمله احکام اسلامی است که برای بجا آوردن حج و قضای نماز و روزه اموات وضع شده است. در این شرایط ورثه می توانند فردی را اجیر کنند و با پرداخت هزینه قضای اعمال دینی پدر یا مادر خود را بجا آورند.
هزینه روزه استیجاری در سال 94 برای یک ماه حدود 700 الی 800 هزار تومان برآورد شده و برای نماز نیابتی نیز مبلغی حدود یک میلیون و دویست هزار تومان در نظر گرفته شده است.
در این گزارش استفتائاتی از مراجع عظام تقلید در خصوص روزه استیجاری را مرور میکنیم:
آیتالله خامنهای:
سؤال: آیا کسی که روزه قضا یا روزه کفّاره بر عهده اوست میتواند برای کسی روزه استیجاری نیابتی یا تبرّعی بگیرد؟
جواب: در استیجاری مانعی ندارد ولی در تبرّعی محل اشکال است.
سؤال: شخصی فوت کرده و قضای روزه ماه مبارک رمضان و نماز بر عهده اوست و فرزند ذکوری هم ندارد. مقداری مال به جا گذاشته که برای قضای یکی از نماز و روزه کفایت می کند. در این صورت قضای نماز مقدم است یا روزه؟
جواب: ترجیحی بین نماز و روزه نیست و بر ورثه واجب نیست که ما ترک وی را صرف قضای نماز و روزه او نمایند، مگر آنکه در اینباره وصیت کرده باشد، که در این صورت باید به وصیت او در اجیر گرفتن از ثلث ترکه برای قضای نماز و روزه اش به هر مقدار که کفایت می کند، عمل کنند.
سؤال: اگر پسر بزرگ تر بخواهد برای روزههای پدر از دنیا رفته اش، کسی را اجیر کند، آیا می تواند از ترکه میت خرج کند؟
جواب: خیر، پسر بزرگ تر باید خودش روزههای پدر را به جا آورد و یا از اموال خود، کسی را اجیر کند و حق ندارد از ترکه میت چیزی خرج کند؛ مگر آنکه پدر وصیت کرده باشد.
آیتالله سیستانی:
پرسش: میشود روزه را فروخت؟
پاسخ: میتوان برای میتی اجیر شد.
آیتالله مکارم شیرازی:
سؤال: پدرم برای من(پسر بزرگ) وصیت نماز و روزه قضا کرده است. نماز را ادا کردهام. ولی برای روزه میخواهم آن را به غیر واگذار نمایم. هزینه آن را چه کسی باید بپردازد؟
جواب: اگر روزهها احتیاطی باشد هزینه ها از مال پدر پرداخته میشود (با رضایت سایر ورثه) و اگر قضای روزه های واجب بوده، هزینه آن را باید شما بپردازید.
سؤال: اگر میّت وصّى را ملتزم به یک ختم قرآن نموده باشد و او کسى را جهت تلاوت اجیر نماید و اجیر ، قرآن را ختم نماید ولى وصّى از پرداخت اجرت خوددارى نماید، آیا به وصیّت میّت عمل شده و در صورت نپرداختن اجرت ثوابى به میّت مى رسد؟
جواب: وصیّت عمل شده و ثواب به میّت مى رسد ولى وصّى بدهکار و مشغول الذّمّه است.
سؤال: آیا کسى که خودش نماز و روزه قضا دارد مى تواند از طرف شخص دیگر اجیر شود؟
جواب: مانعى ندارد.
سؤال: اگر کسی به علت بیماری به مدت 30 سال نتوانسته باشد نماز و روزه آنرا ادا کند بعد از فوت او چه مبلغی باید پرداخت شود؟
جواب: مبلغی که برای نماز یا روزه قضا می پردازند کفاره نیست بلکه اجرت کسی است که برای انجام نماز یا روزه اجیر می شود و در حال حاضر (سال 1386) برای یکسال نماز و یکماه روزه معمولاً 350 هزار تومان می گیرند.
توی ایران همه چی خریدنی و فروختنی است